Nederland

AI-verordening: het Nederlandse toezicht

Deze pagina brengt in kaart wie in Nederland toezicht houdt op de AI-verordening (EU) 2024/1689: bevoegde autoriteiten, de uitvoeringswet en de planning. Nederland kiest voor een samenwerkingsmodel met ongeveer tien bestaande sectorale toezichthouders, en dat is precies het soort detail dat op Europees niveau verdwijnt.

Stand van de nationale implementatie

Staatssecretaris Aerdts opende op 20 april 2026 de internetconsultatie over de Uitvoeringswet AI-verordening (UAIV), die uitgaat van een samenwerkingsmodel met circa tien bestaande toezichthouders, gecoördineerd door de Autoriteit Persoonsgegevens (AP, met een nieuwe functie van AI-directeur) en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI). De consultatie sloot op 1 juni 2026. Op 4 augustus 2026 is er nog geen wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer en is er geen publicatie in het Staatsblad; de UAIV bevindt zich dus nog in de ontwerpfase.

Wie houdt toezicht

Er is nog geen wettelijk verankerde eindstructuur. Volgens het consultatievoorstel coördineren de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur het toezicht, met circa tien bestaande sectorale toezichthouders voor systemen die al onder hun mandaat vallen. Zolang de Uitvoeringswet niet is aangenomen, is deze verdeling nog niet formeel bekrachtigd.

Timeline

Nederland

  1. 2025-03-25 AP en RDI publiceren een vormvoorstel voor één centrale, sectoroverstijgende regulatory sandbox.
  2. 2026-04-20 Staatssecretaris Aerdts opent de internetconsultatie over de Uitvoeringswet AI-verordening.
  3. 2026-06-01 De internetconsultatie over de Uitvoeringswet sluit.
  4. 2026-08-02 De hoogrisicoverplichtingen van de AI-verordening worden EU-breed van toepassing, terwijl de Nederlandse uitvoeringswet nog niet is vastgesteld.

De digitale omnibusverordening (EU) 2026/1744 van 8 juli 2026 heeft een aantal termijnen verschoven: hoogrisicosystemen uit bijlage III gelden nu vanaf 2 december 2027, het productspoor van bijlage I vanaf 2 augustus 2028, en de labelplicht voor synthetische content uit artikel 50, lid 2, blijft staan op 2 december 2026. De verplichtingen voor AI-modellen voor algemene doeleinden zijn ongewijzigd van kracht sinds 2 augustus 2025.